WPROWADZENIE

» Trochę historii

Pierwsze znaki drogowe wprowadzono w Szwajcarii w 1790 roku. Większość krajów europejskich posługuje się jednolitym systemem powszechnie zrozumiałych znaków (symboli). Różnice między poszczególnymi krajami nie są znaczne i wynikają raczej z lokalnej specyfiki (np. znak ostrzegający przed reniferami w krajach skandynawskich albo różnice wynikające z ruchu lewostronnego w Wielkiej Brytanii i Irlandii). System stosowany w USA i wielu innych krajach jest całkowicie odmienny, często polegający na informacjach tekstowych, a nie na symbolach jak w Europie. W krajach europejskich (ze względu na posługiwanie się różnymi językami) przyjęto, że niezrozumienie dodatkowej informacji tekstowej pod znakiem nie powinno prowadzić do sytuacji, gdy użytkownik drogi mógłby popełnić wykroczenie. Z tego wynika, że dodatkowe informacje pod znakami zakazu powinny łagodzić zakaz ("Nie dotyczy...", "Dotyczy tylko..."), a nigdy rozszerzać ("Dotyczy również..."). Na tej zasadzie się opierając usunięto oznakowanie np. miejsc parkingowych znakiem D - 18 ("parking") z dopiskiem "tylko w dni świąteczne", a zastąpiono je znakami B-35 ("zakaz postoju") z dopiskiem "nie dotyczy dni świątecznych"; choć oba oznakowania są równoważne, to osoby nie znające polskiego nie rozumiejąc dopisku pod D-18 mogłyby popełnić wykroczenie, a nie rozumiejąc dopisku pod B-35 poszukają parkingu gdzie indziej.

» Trochę teorii

1) Znak drogowy - znak obowiązujący w ruchu drogowym, którego znaczenie i zakres obowiązywania określone jest w przepisach prawa - na terytorium Polski znaki drogowe normowane są zapisami rozporządzenia w sprawie znaków i sygnałów drogowych. Znaki drogowe sytuowane są po prawej stronie jezdni, po jej lewej stronie, na niej bądź też nad nią, dzielą się na:
- znaki pionowe w postaci tarcz, tablic z napisami lub symbolami, które występują również w postaci znaków świetlnych
- znaki poziome w postaci linii, napisów i symboli umieszczonych na nawierzchni drogi
Oprócz powyższych znaków, stosuje się znaki związane z oznaczeniem pasa drogowego, obiektów drogowych i oznaczenia w postaci urządzeń bezpieczeństwa ruchu, w szczególności w związku z zamknięciem drogi lub jej części dla ruchu, a w razie potrzeby - znaki z napisami wskazującymi sposób korzystania z drogi. Ogólnie podsumowując zgodnie z ustawą "Prawo o ruchu drogowym" znaki drogowe dzielą się na pionowe i poziome. Pionowe znaki to te, które umieszczane są w postaci pionowej tarczy (trójkątnej, okrągłej lub prostokątnej) przy drodze albo nad drogą (niekiedy namalowane są na przydrożnych ścianach). Znaki poziome to takie, które namalowane są bezpośrednio na jezdni, zazwyczaj białą (czasem - żółtą) farbą odporną na ścieranie przez koła pojazdów. Polskie znaki drogowe na ogół są niemal identyczne ze znakami spotykanymi w innych krajach Europy; odróżniać je mogą od siebie szczegółowe rozwiązania dotyczące rozmiarów znaków, odcieni używanych kolorów albo kształtu symboli. Znaki drogowe podzielone są na następujące grupy:
1. ZNAKI DROGOWE PIONOWE
» Znaki ostrzegawcze (A)
» Znaki zakazu (B)
» Znaki nakazu (C)
» Znaki informacyjne (D)
» Znaki kierunku i miejscowości (E)
» Znaki uzupełniające (F)
» Tabliczki do znaków drogowych (T)
» Dodatkowe znaki drogowe:
   - Dodatkowe znaki drogowe przed przejazdami kolejowymi (G)
   - Dodatkowe znaki drogowe dla kieryjących tramwajami (AT, BT)
   - Dodatkowe znaki drogowe na szlakach rowerowych (R)
   - Dodatkowe znaki drogowe dla kierujących pojazdami wojskowymi (W)
» Urządzenia bezpieczeństwa ruchu drogowego (U)
» Sygnały świetlne (S)
   - Sygnały świetlne dla kierujących pojazdami i pieszych
   - Sygnały świetlne dla kierującymi pojazdami wykonującymi odpłatny przewóz osób na regularnych
     liniach
2. ZNAKI DROGOWE POZIOME (P)

2) Sygnał drogowy - sygnał obowiązujący w ruchu drogowym, którego znaczenie i zakres obowiązywania określone jest w "Rozporządzeniu Ministrów Infrastruktury oraz Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie znaków i sygnałów drogowych z dnia 31 lipca 2002 r." Sygnały drogowe sytuowane są po stronie prawej, lewej, nad bądź na jezdni. Dzielą się na:
- sygnały świetlne nadawane przez sygnalizatory
- sygnały nadawane przez osoby do tego uprawnione
- sygnały dświękowe lub wibracyjne

3) Sygnalizacja świetlna - ogół systemów kierujących ruchem drogowym na skrzyżowaniach i przejściach dla pieszych. Najczęściej światła zmieniają się w ściśle określonych odstępach czasu (sygnalizacja cykliczna) w odpowiednich proporcjach czasowych dla każdej ze stron, w zależności od natężenia ruchu dla danej strony (dla ruchu o dużym natężeniu lub mającym pierwszeństwo przejazdu zielone światło świeci się dłużej, zaś dla ruchu o małym natężeniu - odpowiednio krócej). Na drogach szybkiego ruchu, gdzie ruch pieszych jest niewielki, a także w przypadku sygnalizacji zliczającej pojazdy, montuje się sygnalizację, która umożliwia pieszemu przejście tylko po naciśnięciu przycisku. Najnowocześniejsze systemy liczą samochody i kierują ruchem tak, aby zapobiec korkom oraz ułatwić przejazd pojazdom uprzywilejowanym. Detekcja pojazdów jest możliwa dzięki rozmieszczeniu pod drogą pętli indukcyjnych przed światłami; często wykorzystuje się też kamery (pętle wirtualne) pozwalające na zwiększenie odległości wykrywania pojazdów, stosowane są także tam, gdzie nie można zamontować pętli indukcyjnych (bruk). W niektórych krajach, pojazd uprzywilejowany może być wyposażony w nadajnik, który daje sygnał, aby na trasie którą ma jechać włączyło się czerwone światło na wszystkich kierunkach skrzyżowań (w celu zapewnienia bezkolizyjnego przejazdu pojazdowi uprzywilejowanemu). Najczęściej sygnalizacja jest trójbarwna dla samochodów i dwubarwna dla pieszych (światła w kształcie ludzkich sylwetek), gdzie rolę światła żółtego informującego o zmianie na czerwone pełni pulsujące światło zielone. Obecnie istnieje wiele rodzajów sygnalizatorów, w zależności od grupy uczestników ruchu, jaka mu podlega (np. dla pojazdów samochodowych, pieszych, tramwajów itp.), przeznaczenia (np. na przejazdach kolejowych - sygnalizator z jednym pulsującym światłem czerwonym lub dwoma na przemian pulsującymi takimi światłami) oraz możliwych wykonywanych manewrów (sygnalizatory kierunkowe w postaci zielonych strzałek na czarnym tle oraz czarnych strzałek na żółtym bądś czerwonym tle, wskazujące na możliwe wykonywane bezkolizyjne manewry, a także sygnalizatory z wbudowanym obok sygnałem w postaci małej zielonej strzałki na czarnym tle, zezwalającą na wykonanie manewru określanego tą strzałką pod warunkiem uprzedniego zatrzymania się przed sygnalizatorem i nieutrudnienia ruchu jego uczestnikom mającym światło zielone). Od połowy lat dziewięćdziesiątych na przejściach dla pieszych montuje się głośniki dla osób słabowidzących sygnalizujące światło zielone poprzez regularne popiskiwanie, krótką melodię lub oba sygnały poprzez komunikat głosowy. Sygnalizatory w układzie pionowym zawierają od góry kolejno światła kolorów: czerwonego, żółtego (właśc. bursztynowego) i zielonego (jest to istotne dla osób chorych na ślepotę barw), w niektórych krajach można spotkać poziomy układ sygnalizacji. Wygaszone komory sygnalizatorów powinny być czarne, co wraz z zadaszeniem poprawia ich widzialność w słoneczne dni. Także obudowy najczęściej są czarne. Polski kodeks ruchu drogowego dokładnie opisuje znaczenia poszczególnych sygnałów wydawanych przez sygnalizator w poniższej kolejności.
Sygnały podstawowe:
- sygnał czerwony - zabrania wjazdu za sygnalizator, a pieszym wejścia na przejście dla pieszych
- sygnał czerwony z żółtym - zabrania wjazdu za sygnalizator informując jednocześnie o zmianie nadawanego sygnału na zielony
- sygnał zielony (dla pieszych - ciągły) - zezwala na wjazd za sygnalizator, a pieszym - wejście na przejście dla pieszych
- sygnał żółty ciągły - zabrania wjazdu za sygnalizator, chyba że w momencie jego zaświecenia kierujący pojazdem był tak blisko sygnalizatora, że nie mógłby się przed nim zatrzymać bez gwałtownego hamowania, informując jednocześnie o zmianie nadawanego sygnału na czerwony.
Pozostałe sygnały:
- sygnał zielony pulsujący - poleca pieszym znajdującym się na przejściu dla pieszych jak najszybciej je opuścić informując jednocześnie o zmianie nadawanego sygnału na czerwony
- sygnał żółty pulsujący - ostrzega o zwiększonym ryzyku niebezpieczeństwa oraz o zmianie organizacji ruchu - w tej sytuacji należy stosować się do znaków drogowych, a w przypadku ich braku, odwołać się do kodeksu ruchu drogowego
W przypadku, gdy sygnalizator nie emituje żadnego sygnału, nie ma pewności, czy nie działa cały system sygnalizacyjny, czy nastąpiła awaria tylko jednej lampy, dlatego w takich przypadkach należy zwiększyć uwagę i uważnie obserwować zachowanie pozostałych uczestników ruchu, przestrzegając przy tym zasady ograniczonego zaufania.

4) Urządzenia bezpieczeństwa ruchu - narzędzia, którymi nie są znaki drogowe służące optycznemu prowadzeniu ruchu, pikietażowi, bezpieczeństwu, oznakowaniu robót drogowych, zamknięcia drogi itp.
Zaliczamy do nich:

  1. optyka ruchu:
    • słupki prowadzące
    • słupki krawędziowe
    • tablice prowadzące
    • tablice rozdzielające
    • słupki przeszkodowe
    • tablice kierujące
  2. pikietaż:
    • znaki hektometrowe i kilometrowe
  3. oznaczenia obiektów w skrajni:
    • urządzenia bramowe
  4. zabezpieczanie ruchu pojazdów i pieszych:
    • progi zwalniające
    • progi podrzutowe
    • ogrodzenia
    • lustra drogowe
    • słupki blokujące
  5. informacja i ostrzeganie kierujących:
    • sygnalizatory wiatru
    • urządzenia bramowe z wyświetlaczem
    • znaki świetlne
  6. zamykanie dróg dla ruchu:
    • rogatki
  7. zabezpieczanie robót:
    • zapory drogowe
    • tablice kierujące
    • pachołki
    • taśmy
    • tablice uchylne
    • separatory
    • tablice ostrzegawcze, zamykające i wcześnie ostrzegające
    • kładki
  8. nadzór:
    • urządzenia sygnalizacyjne
    • tarcze

Preferowana przeglądarka: Internet Explorer
Wizerunki znaków drogowych zostały pobrane ze strony pl.wikipedia.org.